Çoğu işletmede tahsilat, Excel'den alınan bir liste ve ekibin hafızasıyla yürür. Kime ne zaman yazıldığı, kimin ödeme sözü verdiği, hangi hesabın bu hafta mutlaka aranması gerektiği kişilerin kafasında ya da dağınık notlarda durur. Ekipten biri izne çıktığında süreç de durur.
Tahsilat otomasyonu bu bilgiyi kurala bağlamaktır: hangi durumda hangi adımın atılacağı bir kez tanımlanır, sonra sistem her gün kendiliğinden uygular. İnsan ise asıl yetkinlik gerektiren işe, yani görüşmeye ve pazarlığa vakit ayırır.
Tahsilat süreci hangi adımlardan oluşur?
Tipik bir tahsilat süreci vadeden önce başlar ve şu adımlarla ilerler:
- Vade öncesi hatırlatma: Vadeden birkaç gün önce kısa bir bilgilendirme. Unutkanlıktan doğan gecikmelerin önemli kısmını önler.
- Vade günü ve ilk gecikme: Ödeme gelmediyse nazik bir hatırlatma.
- Kademeli takip: Gecikme uzadıkça tonu artan mesajlar.
- Telefon görüşmesi: Mesajlara yanıt gelmediğinde ya da tutar büyükse kişisel temas.
- Ödeme sözü ve takibi: Görüşmede alınan sözün kaydı, söz günü kontrolü.
- Yükseltme: Tutulmayan sözler ve uzun gecikmeler için yöneticiye, satış temsilcisine ya da hukuk birimine aktarım.
- Kapanış: Ödeme geldiğinde sürecin kapanması ve gerekirse teşekkür mesajı.
Neyi otomatikleştirmeli, neyi insana bırakmalı?
Tekrar eden ve kararı net olan işler otomasyona uygundur:
- Vade öncesi ve vade sonrası hatırlatma mesajları
- Gecikme gününe göre hangi mesajın gideceğinin seçilmesi
- Hangi müşterinin bugün aranacağının listelenmesi
- Ödeme sözü gününün gelmesi ve sözün tutulup tutulmadığının kontrolü
- Ödeme gelince sürecin kapanması
Karar ve ilişki gerektiren işler ise insanda kalmalıdır:
- Ödeme planı pazarlığı
- Büyük ve stratejik müşterilerle görüşme
- İtiraz edilen faturaların çözümü
- Hukuki sürece geçme kararı
İyi kurulmuş bir otomasyon insanı devreden çıkarmaz; ona doğru zamanda doğru müşteriyi getirir.
Örnek kural tablosu
| Durum | Otomatik adım | Sorumlu |
|---|---|---|
| Vadeye 3 gün kaldı | Bilgilendirme mesajı gönder | Sistem |
| Vade geçti, 1-15 gün | Nazik hatırlatma gönder | Sistem |
| 16-30 gün, ödeme yok | Takip mesajı gönder, arama görevi aç | Sistem, ekip üyesi |
| 31-60 gün ya da tutar yüksek | Telefon görevi aç, öncelik yüksek | Ekip üyesi |
| Ödeme sözü günü geldi | Ödemeyi kontrol et, gelmediyse görev aç | Sistem, ekip üyesi |
| 60 günü aştı ya da söz iki kez tutulmadı | Yöneticiye ve satış temsilcisine bildir | Takım lideri |
Eşikler örnek olarak verilmiştir; kendi vade yapınıza göre ayarlayın. Mesaj metinleri için kademelere ayrılmış hazır şablonlarımızı kullanabilirsiniz.
Otomasyona geçerken sık yapılan hatalar
Kirli veriyle başlamak. Vade tarihleri eksik, kapamaları yapılmamış bir veriyle kurulan otomasyon, ödemiş müşteriye hatırlatma gönderir. Bu, otomasyonun en hızlı güven kaybettiren hatasıdır. Kapamanın neden önemli olduğunu yaşlandırma rehberimizde anlattık. Otomasyona başlamadan önce büyük müşterilerle bir cari hesap mutabakatı yapmak da iyi bir başlangıçtır.
Her müşteriye aynı kuralı uygulamak. Yıllardır düzenli ödeyen bir müşteriyle ilk kez gecikme yapan yeni bir müşteri aynı akıştan geçmemeli. Müşteri tipine göre yaklaşım için geç ödeyen müşteri tipleri yazımıza bakabilirsiniz.
Satış ekibini dışarıda bırakmak. Satış temsilcisinin bilmediği bir uyarı mesajı, kurduğu ilişkiyi zedeleyebilir. Yükseltme adımlarına satış tarafını dahil edin.
Kanalları aynı anda kullanmak. Aynı gün hem SMS hem WhatsApp hem e-posta göndermek ısrar gibi algılanır. Kanalları kademelere yayın.
Sonucu ölçmemek. Otomasyonun işe yarayıp yaramadığını ancak ölçerek anlarsınız. Başlangıç için ortalama tahsilat süresi ve ödeme sözü tutma oranını izleyin; diğer metrikler için KPI rehberimize bakın.
Küçük başlayın
Otomasyonu tek seferde kurmak gerekmez. İlk ay yalnız vade öncesi ve ilk gecikme hatırlatmalarını otomatikleştirin. Sonuçları gördükten sonra arama görevlerini ve ödeme sözü takibini ekleyin. Her adımda ekibin geri bildirimini alın; kuralı kullanan kişi, neyin işlemediğini en iyi bilen kişidir.
Tahsilat Radar ile tahsilat otomasyonu
Tahsilat Radar; Logo, DİA, Netsis ve Mikro'daki açık kalemleri salt okunur olarak okur, ERP'ye kayıt yazmaz. Görev oluştururken senaryo kuralları her cariyi gecikme günü, tutar ve gecikme seviyesine göre doğru senaryoya, kanala ve önceliğe yerleştirir. Mesajlar mail, WhatsApp ve SMS üzerinden tek tek ya da toplu gönderilebilir; gecikme süresine uygun şablon kendiliğinden seçilir, vadesi henüz gelmemiş faturalar için ayrı bir "yaklaşan vade" metni kullanılır.
Ödeme sözü tarih ve tutarıyla kaydedilir. Hatırlatma açıksa söz günü sorumlu kişiye e-posta özeti gider; tutulmayan sözler panoda işaretlenir ve görev kurallarında ayrı bir senaryo olarak ele alınır. ERP'de ödeme görüldüğünde carinin açık görevleri kendiliğinden kapanır.
Kendi tahsilat sürecinizi Tahsilat Radar'da görmek ister misiniz? Demo planlayın.
Önce ekranlara bakmak isterseniz: ekran turu →
← Tüm blog yazıları