Tahsilat ekiplerinin en çok yakındığı şeylerden biri şudur: "Her müşteri farklı, ama herkese aynı mesajı gönderiyoruz." Bu yaklaşımın maliyeti yüksektir. Yanlış tonda gönderilen bir mesaj ilişkiyi zedeler; geç gönderilen bir hatırlatma tahsilatı geciktirir.
Geç ödeyen müşterilerin hepsi aynı sebepten geciktirmez. Kimileri unutkandır, kimileri nakit sıkıntısı yaşıyordur, kimileri ise ödemeyi bilinçli olarak ertelemektedir. Her tip farklı bir iletişim yaklaşımı gerektirir.
Yaygın geç ödeme tipleri ve nasıl ele alınırlar
Unutan müşteri
Özellikler: Genellikle düzenli öder, gecikme geçmişi temizdir. Hatırlatma geldiğinde hemen tepki verir. Özür diler ve ödemeyi hızla yapar.
Nasıl iletişim kurulur: Samimi ve kısa bir hatırlatma yeterlidir. Suçlayıcı bir ton beklentinin tamamen dışındadır ve ilişkiyi zedeler. Vade tarihini ve ödeme bilgilerini açıkça içeren nazik bir mesaj çoğu zaman işe yarar. Arama yapmak yerine mesaj göndermek genellikle yeterlidir.
Örnek cümle: "Merhaba [Ad], [vade tarihi] vadeli faturanız gözümüze çarptı, gözden kaçmış olabilir diye haber vermek istedik. Ödeme bağlantısını hemen iletiyorum."
Nakit akışı sıkıntısı yaşayan müşteri
Özellikler: Ödeme niyeti var, ancak likiditesi kısıtlıdır. Siz aramadan önce zaman zaman sizi arayabilir. "Bu ay zor" veya "önümüzdeki hafta hallederim" gibi sözler verebilir.
Nasıl iletişim kurulur: Baskı yerine çözüm odaklı yaklaşım işe yarar. Kısmi ödeme kabul edip etmediğinizi veya kısa vadeli bir ödeme planı yapılıp yapılamayacağını sorabilirsiniz. Önemli olan ödeme sözünü kayıt altına almak ve takip etmektir. Verilen söz tutulmazsa bir sonraki iletişimde bunu referans olarak kullanmak süreci netleştirir.
Örnek cümle: "Durumu anlıyoruz. Bugün tamamını ödemeniz zorsa, sizin için uygun bir ödeme planı konuşalım: bu hafta ne kadarını, kalanını hangi tarihte ödeyebilirsiniz?"
Erteleyici müşteri
Özellikler: Ödeme gücü var ancak ödemeyi alabileceği kadar ertelemek ister. "Siz arayana kadar bekle" mantığıyla hareket eder. Arandığında genellikle yeni bir tarih verir.
Nasıl iletişim kurulur: Tutarlı ve düzenli temas önemlidir. Bir kez arayıp beklemek işe yaramaz. Her iletişimde net bir tarih alınmalı ve bir sonraki temas bu tarihe göre planlanmalıdır. Verilen sözlerin kayıt altında olduğunu bilmek erteleyici müşteriyi daha temkinli davranmaya yöneltir.
Örnek cümle: "Geçen görüşmemizde [tarih] demiştik, ödeme henüz bize ulaşmadı. Bugün hangi saatte ödeme yapabileceğinizi netleştirelim, ben de kaydımı ona göre güncelleyeyim."
İletişime kapalı müşteri
Özellikler: Aramalara yanıt vermez, mesajları dönmez. Bazı durumlarda kasıtlı bir kaçınma söz konusudur, bazı durumlarda ise ulaşımı gerçekten zordur.
Nasıl iletişim kurulur: Farklı kanalları denemek gerekir. Telefon yanıt vermiyorsa SMS veya WhatsApp denenebilir, o da yanıtsız kalırsa e-posta ile resmi bir bildirim yapılabilir. Kaç kez denendiği ve hangi kanaldan yanıt alındığı kayıt altında tutulmalıdır. Bu kayıt hem süreci yönetmek hem de gerektiğinde hukuki süreç için zemin oluşturmak açısından değerlidir.
Örnek cümle (yazılı): "[Ad] Bey/Hanım, size birkaç kez ulaşmaya çalıştık. [tutar] TL tutarındaki bakiye için kısa bir görüşmeye ihtiyacımız var; size uygun bir saati yazmanız yeterli."
Tartışmacı müşteri
Özellikler: Faturaya veya hizmet kalitesine itiraz eder. Ödemeyi ihtilaf gerekçesiyle erteler. Zaman zaman şikâyeti gerçektir, zaman zaman ise geciktirme taktiğidir.
Nasıl iletişim kurulur: İtirazı ciddiye almak ve hızla yanıt vermek önemlidir. Çözüme kavuşmayan bir şikâyet tahsilatı tamamen kilitler. Şikâyet çözülünce ödeme için net bir tarih belirlenmeli ve bu tarih takibe alınmalıdır.
Örnek cümle: "Faturayla ilgili itirazınızı not aldım. İtiraz edilen kısmı ayrı inceleyelim; itiraz dışındaki [tutar] TL için ödemeyi bugün planlayabilir miyiz?"
Ortak nokta: kayıt ve takip
Farklı müşteri tiplerine farklı yaklaşım göstermek doğrudur. Ancak her yaklaşımın altında ortak bir gereklilik yatmaktadır: her görüşme kayıt altına alınmalı, verilen her söz takip edilmeli ve iletişim geçmişi ekip içinde görünür olmalıdır.
Bu olmadan en iyi iletişim stratejisi bile tutarsız kalmaya mahkûmdur. Kimin ne zaman arandığını, ne söylendiğini ve bir sonraki adımın ne olduğunu sistemli biçimde kaydetmek, tahsilat sürecinin temel disiplinidir.
Gecikme süresine göre hazır mesajlar için mesaj şablonları rehberimize, itirazlarda bakiyeyi netleştirmek için cari hesap mutabakatı rehberimize bakabilirsiniz.
Tahsilat Radar ile bu süreç nasıl işler?
Tahsilat Radar her müşteri için iletişim geçmişini ve verilen sözleri kayıt altında tutar; her sözün tutulup tutulmadığı ayrıca işaretlenir. Hangi müşteriye ne zaman ulaşıldığı, ne söz verildiği ve bu sözün tutulup tutulmadığı görünürdür. Risk skoru da kısmen bu geçmişe dayanır: tutulmayan sözler ve tekrarlayan "ulaşılamadı" kayıtları müşteriyi risk profilinde yukarı çıkarır.
Ekip tarafında ise söz tutma oranı operatör bazında Görüşme Raporları'nda izlenir; kimin aldığı sözlerin ne kadarının tutulduğu ölçülebilir.
Bu sayede ekip her sabah "bu müşteriye ne oldu, geçen hafta ne konuşmuştuk?" diye sormak yerine doğrudan harekete geçebilir.
Tahsilat Radar'ı görmek ister misiniz? Demo için iletişime geçin.
Önce ekranlara bakmak isterseniz: ekran turu →
← Tüm blog yazıları